Jak często budzisz się w nocy z powodu gorąca i szukasz chłodniejszej strony poduszki? Ten problem jest bardzo powszechny wśród naszych podopiecznych, szczególnie przy braku klimatyzacji w upalne noce lub spaniu z partnerem, któremu jest zawsze zimno.
Przed zaśnięciem organizm zaczyna intensywniej oddawać ciepło przez skórę, a głęboka temperatura ciała (wnętrza organizmu) stopniowo się obniża. Proces ten jest ściśle związany z rytmem dobowym.
Problem pojawia się wtedy, gdy warunki w sypialni utrudniają oddawanie ciepła. Zbyt wysoka temperatura w nocy wiąże się z gorszą jakością i krótszym czasem snu, dlatego przegrzewanie sypialni pogarsza nocną regenerację. Nie oznacza to jednak, że im zimniej, tym lepiej. Nadmierne wychłodzenie również nie sprzyja komfortowi snu. Znaczenie ma przede wszystkim stworzenie takich warunków, w których organizm może swobodnie regulować swoją temperaturę.
Temperatura pokoju to nie wszystko
Mówiąc o temperaturze podczas snu, nie wystarczy skupić się wyłącznie na wskazaniu termometru w sypialni. Równie ważny jest mikroklimat łóżka, czyli warunki panujące bezpośrednio wokół ciała pod kołdrą. Wpływają na niego między innymi materac, kołdra, piżama, przepływ powietrza i wilgotność.
Dwie osoby śpiące w pokoju o identycznej temperaturze mogą odczuwać zupełnie inny komfort cieplny. Z tego powodu trudno wskazać jedną „idealną temperaturę snu” uniwersalną dla każdego. Popularne zalecenie ustawienia sypialni na około 18°C jest dużym uproszczeniem.
I właśnie tutaj pojawia się pomysł aktywnego chłodzenia łóżka. Zamiast obniżać temperaturę całego pomieszczenia, można próbować regulować temperaturę bezpośrednio tam, gdzie śpimy. Na tej zasadzie działają systemy takie jak Chilipad, BedJet oraz różnego rodzaju chłodzące materace i toppery.
Jak działają materace chłodzące?
Pod określeniem „materace chłodzące” kryją się w praktyce bardzo różne kategorie sprzętu – nakładki wodne, systemy nadmuchowe i pasywne materace lub toppery. Niektóre z nich rzeczywiście aktywnie regulują temperaturę powierzchni łóżka, podczas gdy inne jedynie ułatwiają oddawanie ciepła.
Najprostsze są rozwiązania pasywne – materace, nakładki czy pokrowce wykonane z materiałów, które mają ograniczać gromadzenie ciepła lub poprawiać jego odprowadzanie.
Inaczej działają systemy aktywne. W zależności od urządzenia mogą wykorzystywać przepływ schłodzonej wody przez specjalną nakładkę na materac albo zwiększać przepływ powietrza bezpośrednio pod kołdrą.
Chilipad 2.0 – chłodzenie materaca za pomocą wody
Chilipad 2.0 marki Sleepme to system składający się między innymi ze specjalnej nakładki umieszczanej na materacu i jednostki sterującej.
W nakładce znajdują się cienkie kanały, przez które przepływa woda o kontrolowanej temperaturze. Dzięki temu system może aktywnie odbierać ciepło z powierzchni łóżka albo ją ogrzewać. Producent deklaruje możliwość ustawienia temperatury w zakresie od około 13 do 46°C. Można również zaprogramować jej zmianę w poszczególnych częściach nocy.
W przypadku łóżka dla dwóch osób możliwe jest również niezależne regulowanie temperatury po obu stronach. Ma to znaczenie szczególnie wtedy, gdy jedna osoba szybko się rozgrzewa, a druga preferuje cieplejsze warunki do snu.
Jest tu jednak istotne ograniczenie praktyczne. Chilipad jest obecnie dostępny w standardowej sprzedaży wysyłkowej wyłącznie na terenie Stanów Zjednoczonych i terytoriów USA. Producent nie prowadzi wysyłki międzynarodowej, więc urządzenia nie można obecnie zamówić bezpośrednio do Polski. Dopuszczone jest natomiast zamówienie urządzenia z poza terenu USA, korzystając z pośredników wysyłkowych. Producent nie obsługuje wtedy zwrotów ani gwarancji na standardowych zasadach. Zasilacz pracuje w zakresie 110-240 V, więc po dokupieniu przejściówki działa w Polsce. Producent podaje, że Chilipad osiąga 13°C w pomieszczeniach o temperaturze do ok. 23°C.
BedJet – chłodzenie za pomocą powietrza
BedJet działa inaczej niż Chilipad. Zamiast przepuszczać schłodzoną wodę przez nakładkę na materac, wtłacza powietrze bezpośrednio pod kołdrę. Zwiększa w ten sposób przepływ powietrza wokół ciała i ułatwia odprowadzanie zarówno ciepła, jak i wilgoci.
Takie rozwiązanie może dobrze sprawdzić się przede wszystkim u osób, które mocno pocą się podczas snu, odczuwają dużą wilgotność pod kołdrą albo śpią na materacu zatrzymującym dużo ciepła, np. wykonanym z pianki memory foam.
BedJet ma jednak istotne ograniczenie: nie jest klimatyzatorem i nie schładza pobieranego powietrza. Wykorzystuje powietrze znajdujące się w sypialni, a następnie wprawia je w ruch pod pościelą. Jeśli więc sam pokój jest bardzo gorący, możliwości urządzenia są ograniczone. Producent wskazuje, że przy temperaturze pomieszczenia przekraczającej około 26°C chłodzenie może być niewystarczające.
BedJet, w przeciwieństwie do Chilipada, jest dostępny w UE. Producent sprzedaje wersję International BedJet 3 na 220-240 V, wysyłaną z magazynu w Holandii, z bezpłatną wysyłką i zwrotami na terenie UE.
A co ze zwykłymi materacami chłodzącymi (pasywnymi)?
Jeszcze inną kategorią są pasywne materace chłodzące, toppery i pokrowce chłodzące. Nie mają pompy, wentylatora ani obiegu wody. Ich działanie wynika z zastosowanych materiałów oraz konstrukcji, które mają ułatwiać odprowadzanie ciepła i wilgoci.
Stosuje się między innymi bardziej przewiewne pianki, żele chłodzące czy PCM (phase change materials, czyli materiały zmiennofazowe). Te ostatnie pochłaniają część energii cieplnej podczas zmiany swojego stanu, dzięki czemu przez pewien czas mogą stabilizować temperaturę powierzchni.
Ich podstawowym ograniczeniem jest brak aktywnego chłodzenia. Materiał może przyjąć i rozprowadzić określoną ilość ciepła, ale z czasem sam się nagrzewa. Nie może więc stale odbierać ciepła tak jak system wodny.
Podsumowanie
Materace i systemy chłodzące mogą być przydatne przede wszystkim u osób, które łatwo się przegrzewają, mocno pocą się podczas snu albo śpią w warunkach utrudniających skuteczne oddawanie ciepła. Największe możliwości regulacji dają systemy aktywne, wykorzystujące przepływ wody lub powietrza. Rozwiązania pasywne mogą natomiast ograniczać gromadzenie ciepła, ale nie zapewniają jego systematycznego odprowadzania przez całą noc.
Badania nad nakładkami z aktywną regulacją temperatury pokazują wpływ na niektóre parametry snu, między innymi długość snu głębokiego i nocne tętno. Dane są jednak nadal ograniczone i nie pozwalają stwierdzić, że materac lub system chłodzący poprawi jakość snu u każdej osoby.
Materace chłodzące to nie rozwiązanie dla wszystkich. Jeśli jednak regularnie budzisz się z powodu przegrzania, nocnych potów lub po prostu źle tolerujesz ciepło podczas snu, aktywna regulacja temperatury łóżka może być jednym ze sposobów na poprawę komfortu termicznego.
Jeżeli chcesz dowiedzieć się, jak jeszcze poprawić jakość snu, zajrzyj tutaj: https://hackyourbrain.pl/sen









